Tuesday, April 14, 2009

خاطرات برخي دانشجويان ژاپني از ايران


خاطرات برخي دانشجويان ژاپني از ايران

در نخستين شب ماه دي امسال شب فرهنگي ايران در ژاپن برگزار شد كه در آن برخي از دانشجويان ژاپني خاطراتشان را از ايران بيان كردند.
به گزارش خبرنگار آفتاب از توكيو، شب فرهنگي ايران در ژاپن به همت دانشجويان ايراني در دانشگاه‌هاي توكيو در سالن سفارت ايران در ژاپن برگزار شد. در اين شب برخي از دانشجويان ژاپني نيز حضور يافتند و در يك مسابقه سخنراني خاطراتشان را از ايران و ايراني بيان داشتند.
«فو.مي آبه» دانشجوي سال سوم رشته زبان فارسي دانشگاه مطالعات خارجي توكيو گفت: «همه دانش آموزان در دبستان‌هاي ژاپن تاريخ جهان را فرا مي‌گيرند. برايمان فيلم‌هايي از تاريخ جهان و شيوه زندگي مردم ديگر نقاط جهان پخش مي‌كنند و ما از بچگي با فرهنگ و آداب و رسوم مردمان ديگر آشنا مي شويم. به ما از تاريخ پارس و پارسيان نيز مي‌آموزند».

وي افزود: «در اين آموزش‌ها من متوجه شدم كه دو دوره شكوفايي در تاريخ ايران وجود دارد. يكي پيش از اسلام كه در آن دوره شكوفايي ايران در دوره امپراتوري پارس بوده و شكوه آن در تخت جمشيد هويدا است و ديگر دوره اسلامي در زمان صفويان كه شكوه آن در ميدان نقش جهان اصفهان آشكار است».
«كا.وا.با.تا» دانشجوي سال دوم دانشگاه «چو.ئو» نيز گفت: «مردم ايران با وجود مشكلات مالي و مشكلاتي كه در جامعه جهاني دارند اما روابط خانوادگي گرمي دارند و هميشه با دوستان و مهمانان به گرمي و شادي برخورد مي‌كنند. اين گونه برخوردها متاسفانه در ژاپن ديده نمي‌شود»

در شب فرهنگي ايران و ژاپن خانم «فو.مي‌ آ.به» دانشجوي زبان پارسي سال سوم دانشگاه مطالعات خارجي توكيو درباره خاطراتش از ايران گفت:‌ «در زماني كه تخت جمشيد در ايران در اوج شكوه بود، ‌ما ژاپني‌ها مانند انسان‌هاي نخستين زندگي مي‌كرديم»!
به خاطر اين كه وضعيت و جايگاه زبان فارسي در بين دانشجويان ژاپني بهتر نمايان شود عين گفته‌هاي شان در پي مي‌آيد

خانم «فو.مي‌ آ.به» به خاطرات خود از ايران پرداخت و گفت:‌ «من در دانشگاه مطالعات خارجي توكيو زبان فارسي را مي‌خوانم. نه فقط فرا گرفتن زبان فارسي ،‌بلكه تاريخ ايران را هم مي‌آموزم».
وي افزود: «من مي‌خواهم درباره زمينه‌اي كه خودم به آن علاقه فراواني دارم ، يعني تاريخ ايران صحبت كنم. در اين فرصت كوتاه مي‌خواهم مقايسه‌اي بين تاريخ ايران با تاريخ ژاپن داشته باشم. در ژاپن در حدود 2000 سال پيش ، اصلا دولتي وجود نداشت. د رايران چطور بود؟
2000 سال پيش ، 3000 سال پيش ، 5000 سال پيش هم در ژاپن دولتي وجود نداشت!!؟
در دبستان‌هاي ژاپن تمامي‌دانش آموزان تاريخ جهان را فرا مي‌گيرند. البته تاريخ ايران را هم آموزش مي‌دهند. به ويژه فرهنگ عالي امپراتوري پارس و حتي زمان صفويه نيز مشهور است.
حالا درباره دو ميراث جهاني در ايران صحبت مي‌كنم.
الف – تخت جمشيد يكي از ميراث جهاني است. در حدود 2500 سال پيش آن ساخته شد و در آن جا مراسم‌هاي زيادي برگزار شده است. ستون‌هاي بلند و برجسته كاري‌هاي زيبا و پر معني باقي مانده است. آنها به ما نشان مي‌دهند كه استحكام و پهناوري و فرهنگ عالي امپراتوري پارس چقدر پر عزمت بوده است. مثلا برجسته كاري كه در آن سفيران كشورهاي مختلف مانند هند و لبنان و مصر ، سوغات كشور خود را به بارگاه امپراتور هديه مي‌كنند.
در زماني كه تخت جمشيد ساخته شد، ژاپن چگونه كشوري بود؟
هنوز دولت در آن تاسيس نشده بود و مردم زندگي نخستين داشتند! من در دانشگاه خواندن خط ميخي را آموختم و در تخت جمشيد فرمان داريوش بزرگ را خواندم. آن خيلي با وقار و عالي بود. من به ياد دارم كه وقتي به تخت جمشيد رفتم ،‌ خيلي حيرت زده شدم. چون چشمان من آن آثار هنري 2000 سال پيش را مي‌ديدند كه داريوش مي‌ديد. چه احساس شگفت انگيزي!
ب – درباره اصفهان
اصفهان شهري است كه ژاپني ها هم آن را مي‌پسندند. اصفهان در تجارت جاده ابريشم شهر مهمي‌بود. در قرن 16 ميلادي پايتخت صفويه شد و در آن زمان بود كه ساختمانها، هنرهاي زيبا ، صنايع دستي و اقتصاد ايران خيلي رونق گرفت. ميدان امام يكي از ميراث جهاني است . مردم مي‌گويند : «به راستي اصفهان نصف جهان است، اگر تبريز نباشد».
من غروب ميدان امام اصفهان را خيلي دوست دارم. نه فقط ميدان امام ، بلكه سي و سه پل نيز قشنگ و عالي است. به ويژه در شب‌ها ، ساختمانهاي تاريخي قابل توجه زيادي در آن شهر وجود دارد.
تا به حال درباره 2 ميراث جهاني در ايران صحبت كردم. يكي از آنها تخت جمشيد كه مال قبل از ميلاد است و ديگري اصفهان كه مال قرن بعد از اسلام است. مي‌خواهم بگويم كه توانايي ايرانيان براي ساخت فرهنگ عالي در هر زمان هم قابل توجه است.
تخت جمشيد بر اساس فرهنگ زرتشتي است . اما اصفهان بر اساس فرهنگ اسلامي‌است.
يكي از ويژگي‌هاي مهم ديگر اين فرهنگ كهن ، وجود فرهنگها،‌آداب مختلفي است كه در آن مجتمع شده است. ايران كشوري كه پيشگام فرهنگ جهان بوده است. از ديدگاه قدمت تاريخ ،‌بسياري از كشورهاي جهان به آن نمي‌رسد.
اما بايد دانست كه گذشته‌ها ، گذشته است. هيچ كس آينده را نمي‌داند. پافشاري كردن بر روي گذشته ، جلوي پيشرفت فكر مردم را مي‌گيرد و با پيشرفت زمان همه چيز در حال دگرگوني است. اين يك حقيقت است كه گذشته وآينده به يكديگر متصل‌ هستند.
انسان مي‌تواند دانش و تجربه گذشتگان را براي زندگي بهتر استفاده كند. اما پرسش اين جاست كه امروزه ايرانيان از دانش و تجربه گذشتگان خود ، چگونه استفاده مي‌كنند؟ و نيز با دانش و تجربه كشورهاي ديگر چگونه رو به رو مي‌شوند؟ و تاريخ را چگونه مي‌سازند؟
من تا آن جايي كه بتوانم سعي مي‌كنم تا تاريخ نوين ايران را از داخل و خارج و از تمامي‌ابعاد آن بررسي كنم.
گفتني است «فو.مي‌آ.به» دانشجوي سال سوم زبان و ادب پارسي در دانشگاه مطالعات خارجي توكيو است. وي تا كنون دو بار به ايران سفر كرده و سال گذشته وي نمايش «امام حسين (ع) و بي بي شهربانو» را نوشت و كارگرداني كرد. وي هم چنين نفر سوم مسابقات سخنراني به زبان فارسي براي دانشجويان ژاپني است. اين مسابقات چندي پيش در سفارت جمهوري اسلامي‌ايران در توكيو برگزار شد.
در ادامه اين مراسم خانم «نا.تسو.مي‌ كا.وا.با.تا» دانشجوي زبان پارسي سال دوم دانشگاه «چو.ئو» در استان توكيو نيز درباره خاطره‌اش از ايران چنين گفت:‌ «در ايران همه چيز به «ان شاا...» واگذار مي‌شود».
وي گفت: «علت اينكه من زبان فارسي را به عنوان زبان خارجي انتخاب كردم اين بود كه يك روز توسط يكي از دوستانم به كلاس فارسي دعوت شدم و پس از گذراندن تنها يك ساعت از كلاس درس، شيفته فرهنگ و آداب و سنن مردم ايران شدم».
وي صحبت‌هايش را اين‌چنين ادامه داد:
«مردم ايران با وجود مشكلات مالي و مشكلاتي كه در جامعه جهاني دارند، همواره با روحيه‌اي شاد مقاومت مي‌كنند. هر روز كه من براي رفتن به دانشگاه سوار قطار مي‌شوم از ديدن چهره خسته و افسرده هموطنانم و شنيدن آمار خودكشي ژاپني‌ها كه بالاترين رقم در بين كشورهاي جهان است، از خود مي‌پرسم:‌ «چرا مردم ژاپن علي رغم رفاه اجتماعي و بالاتر بودن سطح زندگي دست به اين كار مي‌زنند و لذت زندگي كردن را از خود مي‌گيرند!؟
پاسخي كه پس از مطالعه كردن فرهنگ ايران به دست آوردم اين است كه مردم ايران در طول ساليان دراز همواره به خداوند بزرگ پناه برده و در تمامي‌سختي‌ها از او كمك مي‌جويند. براي همين با وجود مشكلات مالي با روحيه‌اي كاملا شاد با مشكلات مبارزه مي‌كنند.
يكي ديگر از چيزهايي كه در مورد ايران شنيده ام اين است كه مشكل ديگر آزاري در بين دانش آموزان مدارس ايران بسيار كم است. هر ساله تعداد زيادي از دانش آموزان ژاپني به علت تنش و فشارهاي روحي ناشي از مشكلات اجتماعي و فشار قبول نشدن در كنكورهاي مختلف ، دست به ديگر آزاري گروهي مي‌زنند و اين عمل قبيه باعث خودكشي تعداد زيادي از دانش آموزان ابتدايي شده است.
در مورد تمامي ‌اين مسائل وقتي كه فكر مي‌كنم، مي‌بينم با اين كه در تلويزيون ژاپن هر روزه اخباري بسيار تاريك در مورد ايران داده مي‌شود. اما مردم ايران در كنار هم با شادي زندگي مي‌كنند.
همچنين روابط خانوادگي در ژاپن در سالهاي اخير به علت مشغله زياد كاري بسيار كم شده و روابط خانوادگي به ايميلهاي روزانه خلاصه شده است. ولي ايرانيان چنان چه شنيده ام روزانه چندين ساعت با خانواده خود صحبت كرده و روزهاي تعطيل به خانه هم ديگر رفته و در صورت بروز مشكلات همگي پشت سر هم هستند.
همچنين در مورد مردم ايران شنيده ام كه هر سوالي كه از آنها شود بدون اين كه بخواهند جدي به مساله فكر كنند ،‌مي‌گويند:‌ «ان شاا...» شايد خود آن شخص هم اصلا قصد انجام آن كار را نداشته باشد. ولي مي‌گويد كه اگر خدا بخواهد انجام مي‌دهم. شايد علت اين كه مردم ايران تنش كمتري از مردم ژاپن دارند سپردن تمامي‌كارهاي خود به خواست و اراده و مشيت خداوند است.
اميدوارم روزي برسد كه روابط مردم ايران و ژاپن آن قدر نزديك شود كه ديگر مردم ژاپن فقط تصورات منفي در مورد ايرانيان نداشته باشند، بلكه از آنها روحيه اي قوي و مبارزه با مشكلات را ياد گرفته و رفتار آنان را با خانواده خود و پپوندهاي خانوادگي محكم آنها را فرا گرفته و سرمشق خود قرار دهند. ان شاالله».
لازم به ذكر است خانم «نا.تسو.مي‌ كا.وا.با.تا» دانشجوي سال دوم زبان و ادب پارسي در دانشگاه «چو.ئو» در استان توكيو است. وي همچنين يكي از سخنرانان، مسابقات سخنراني به زبان فارسي براي دانشجويان ژاپني است. اين مسابقات چندي پيش در سفارت جمهوري اسلامي‌ايران در توكيو برگزار شد.
در پايان مراسم به همه دانشجويان زبان فارسي در دانشگاه‌هاي ژاپن كه در سخنراني شركت كردند و خاطراتشان را بيان كردند، جوايزي اهدا شد

نويسنده ژاپني از تبار ساسانيان در آرزوي ديدار ايران


نويسنده ژاپني از تبار ساسانيان در آرزوي ديدار ايران

به گزارش خبرنگار فارس، هيروكو نيشى‌زاوا كه اكنون 80 سال دارد خود را در بين ايرانيان ساكن ژاپن به عنوان يكي از بازماندگان
تبار شاهزادگان ساسانى كه در روزگار باستان به اين سرزمين آمده‌اند، معرفي كرده است.
وي به گواهى اسناد خانوادگى كه در اختيار دارد خود را نسل پنجاه و سوم از تبار شاهزادگان ساسانى مي‌داند. شاهزادگان ساساني ظاهرا در سده هفتم ميلادى به سمت شرق آسيا مهاجرت كرده‌اند.
هاشم رجب‌زاده، ايران‌ شناس مقيم ژاپن در گفت‌وگو با فارس، درباره آشنايي خود با هيروكو نيشى زاوا گفت: مراجعه كرده بودم به سفارت ايران در ژاپن و آن‌ها از من خواستند كه با ايشان ديدارهايي داشته باشم. البته خود خانم نيشى زاوا خواسته بودند كه با يكى از ايرانيان دانشگاهى در ژاپن براي كار تحقيق‌شان آشنا شوند و سفارت هم مرا به او معرفي كرده بود.
رجب‌زاده نتيجه اين ديدار‌ها را در 3 مقاله در مجلات «بخارا»، «كتاب ماه تاريخ و جغرافيا» و مجله «ايرانشناسي» در واشنگتن منتشر كرده است.
يكي از مسائل مهم درباره ادعاي اين خانم ژاپني در انتساب خود به شاهزادگان ساساني اثبات اين ادعا از طريق مدارك و اسناد است.
هاشم رجب‌زاده در اين زمينه گفت: وسيله‌اي به آن صورت براي تأييد اين مدارك نيست. با اين حال تاريخ نشان مي‌دهد كه اين ادعا صحت دارد و به نظر من دليلي هم نيست كه حرف‌هاي ايشان تصنعي يا تظاهري باشد.
پژوهشگر دانشگاه مطالعات خارجي اوساكا افزود: مداركي را با توجه به حرف‌هاي خانم نيشي‌زاوا جمع‌آوري كرده‌ام و قصد دارم آن‌ها را جمع‌بندي كنم و به صورت مقاله‌اي تازه منتشر كنم.
رجب‌زاده درباره سفر اين خانم ژاپني به ايران گفت: تا حالا متأسفانه به ايران نيامده. البته دو بار تا حالا از طرف مقامات فرهنگي دعوت شده كه يك بار بيماري و يك بار هم مسئله خانوادگي پيدا كرد و نتوانست بيايد.
به گفته اين پژوهشگر، در حال حاضر نيشي‌زاوا به خاطر كهولت سنت ضعف بدني دارد و در رفت و آمدهاي خود احتياط مي‌كند.
شاهزادگان ساساني سده هفتم ميلادى بعد از ويران شدن تيسفون به خاور دور رفتند. با اين حال مسير تاريخي دقيق اين مهاجرت و انگيزه آن به درستي مشخص نيست.
رجب‌زاده درباره تحقيقات تاريخي مورخان و ايرانشناسان در اين زمينه گفت: تحقيقات خيلي مختصري انجام شده و منابع و مدارك تاريخي ژاپن هم اين مهاجرت را نشان مي‌دهد ولي خود من اين موضوع را دنبال نكرده‌ام كه چرا اين‌ها به ژاپن رفته‌اند.
به گفته اين پژوهشگر، بخشي از دلايل سكونت بازماندگان ساساني در ژاپن مربوط به شاهزاده‌هاي ساساني است كه به چين فرار كردند.
رجب‌زاده گفت: در وقايع‌نامه‌ها و تاريخ‌نامه‌هاي ژاپني كه به صورت روز نوشته مي‌شده، مهاجرت شاهزادگان ساساني ذكر شده است. با اين حال تحقيق واقعاً دقيق‌تري تا حالا ممكن نشده چرا كه وسيله‌اي نبوده است.
به گفته رجب‌زاده، بخشي از اين مسأله به دلايل و قرائن باستان‌شناسي بر مي‌گردد.
پژوهشگر دانشگاه مطالعات خارجي اوساكا در ادامه اين گفت‌وگو درباه دلايل مهاجرت اجداد نيشي‌زاوا به ژاپن از نگاه خود او گفت: اين جزييات را ايشان اطلاع ندارند. اطلاعات او بر اساس اسناد خانوادگي است.
رجب‌زاده گفت: ايشان مي‌گويند از نسل شاهزاده‌هاي ساساني هستند و البته ايشان نمي‌گويند ساساني، بلكه مي‌گويند از شاهزاده‌هايي هستند كه نسل‌شان به هخامنشي مي‌رسد. منتهي احتمال‌شان اين است كه در دوره ساساني به ژاپن آمده‌اند.
به گفته رجب‌زاده، از دوره‌هاي قبل از ساساني هم سند و مدركي نيست كه كسي به ژاپن آمده باشد.
هيروكو نيشى‌زاوا كتابى داستان‌وار با عنوان «از تبارِ ايرانى» منتشر كرده كه درباره خاندانش است.
خانواده وى از دير باز در ناگونو، ايالتِ كوهستانى در جزيره اصلى ژاپن ساكن بوده‌اند. اما خود وي اكنون در توكيو زندگى مى‏كند

مرور کتاب: بررسی تطبیقی- تاریخی ایران و ژاپن

مرور کتاب: بررسی تطبیقی- تاریخی ایران و ژاپن

کتاب «جامعه شناسی توسعه: بررسی تطبیقی- تاریخی ایران و ژاپن» تالیف دکتر احمد رجب زاده است که ظاهرا ماخوذ از پایان نامه
دکترای نامبرده می باشد. این کتاب توسط انتشارات سلمان در سال 1378 چاپ شده و چنانچه از نام آن مشخص است، به بررسی علل و عوامل توسعه یافتگی ژاپن و توسعه نیافتگی ما در طول تاریخ با روش مقایسه ای می پردازد. کتاب در فصول اول و دوم خود به بیان چرایی انتخاب ژاپن برای مقایسه با ایران و مسایل توسعه ای اشاره می کند. رجب زاده توسعه را به معنای توسعه یا تحول درونی یک جامعه می گیرد و از توسعه بیرونی جامعه که «پویایی آن بیرون مرزهای سیاسی جامعه است»، به توسعه وابسته یا «توسعه نیافتگی» یاد می کند. وی سپس به استدلال در خصوص انتخاب ژاپن به عنوان کشور مورد مقایسه می پردازد. او ملاک خود برای انتخاب کشور مورد نظر را دارا بودن شرایط مشابه با ایران معرفی می کند و جهت گیری تحقیق خود را به این سو هدایت می کند که علی رغم شباهت های ساختاری دو کشور، چه چیزی موجب تفاوت در توسعه و توسعه نیافتگی آن دو شده است؟ رجب زاده چندین دسته از کشورها را به ترتیب از حوزه انتخاب خود خارج می کند. نخست کشورهای غربی را به دلیل اینکه دارای شرایط متفاوتی با جامعه ایران هستند- نظیر دارا بودن نظام فئودالی، رشد بورزوازی و نظایر آن- از گردونه انتخاب حذف می کند. در بین کشورهای آسیایی و اروپایی که دارای حکومت های امپراطوری بوده‌اند نیز، از روسیه و چین دست می شوید و ژاپن را به دلایلی همچون عدم شبهه در مورد توسعه یافتگی آن کشور و نیز اهمیت ارزشی آن در نزد جامعه انتخاب می کند. البته محقق یادآور علایق ارزشی خود نیز می شود و خاطرنشان می کند که این علاقه ارزشی در انتخاب موضوع، چیزی از ارزش تحقیق نمی کاهد.

فصل دوم این کتاب، ابتدائا به مرور ادبیات توسعه و تحقیقات تطبیقی در این خصوص می پردازد. محقق با بیان تاریخچه ای از نظریه های توسعه، بدو پیدایش آن را در حوزه اقتصادی و مترادف با رشد اقتصادی می جوید. نظریاتی نظیر مراحل رشد روستو، توجه به بیکاری پنهان در مناطق توسعه نیافته از سوی نورکس، و نظریه «حداقل تلاش بحرانی» لیبن اشتاین در این حوزه قرار می گیرند. با این حال، این نظریات به دلیل عدم توجه به شرایط ساختاری و نهادی جوامع دارای کاستی و نقص بوده‌اند که به عقیده نگارنده این امر موجب پیدایش نظریات اجتماعی توسعه گردید. از این رو دیدگاه نوسازی با هدف پرداختن به توسعه به عنوان پدیده ای چند بعدی به تحلیل جامعه شناختی کلان این امر در جوامع پرداخت. رجب زاده با برشماری نظریات اندیشمندانی نظیر وبر، دورکیم، تونیس و پارسونز در این حیطه، خاطر نشان می سازد که این نظریه ها موجب آشکار شدن ماهیت چند بعدی توسعه، کیفی و ساختاری بودن، اجتماعی بودن، و تاریخی بودن آن گردید. با این حال محدود بودن نگاه این نظریات به توسعه در حوزه یک جامعه، کاستی دیگری بود که به زعم مولف زمینه های پیدایش نگاه بین المللی و فراملی به توسعه را در نظریات وابستگی، مکتب اکلا و نظام جهانی پدید آورد.
رجب زاده در ادامه مروری بر نظریه پردازی های اندیشمندان ایرانی در رابطه با توسعه ایران می کند. او در این زمینه از نظریات با تاکید بر تاثیر فرهنگ جامعه ایرانی بر توسعه نیافتگی و نیز تحلیل های بر مبنای تجربه توسعه یافتگی غرب یاد می کند که در تحلیل های دسته اخیر، از آنجا که توسعه و صنعتی شدن را پیامد ظهور و گسترش بورژوازی می‌داند، عمدتا به موانعی که بر سر راه رشد بورژوازی قرار داشته، توجه می شود. از خطوط تحلیل که مولف در این حوزه یاد می کند، گرایشی است که بر مبنای نظریه تکامل تک خطی مارکس در مورد جوامع غربی، دم توسعه نیافتگی ایران را به عدم تکامل نظام فئودالی در ایران نسبت می دهد. البته این دیدگاه در نظریات افرادی چون اشرف با رد وجود نظام فئودالیته در ایران و با گرایش به شیوه تولید آسیایی مارکس مورد نقد قرار می گیرد و تلاش می شود توسعه نیافتگی در جامعه ایران را بر این مبنا تبیین شود. رجب زاده همچنین نظریات تلفیقی در باب توسعه ایران را با شرح و نقد کارهای اشرف، لمبتون و فوران مورد توجه قرار می دهد


وضعیت اسلام و مسلمانان در ژاپن

وضعیت اسلام و مسلمانان در ژاپن

بر اساس مستندات تاریخی اسلام در ژاپن تاریخی صد ساله دارد. مسجد کبه در ۱۹۳۵ ساخته شده است. با این حال تعداد مسلمانان تا قبل از دهه ۱۹۸۰ اندک بود. در نیمه این دهه وبا ورود جوانان مسلمان از کشورهای پاکستان ، بنگلادش ، و ایران برای کار در کارخانه ها و یا تجارت بر تعداد مسلمانان این کشور به سرعت افزوده شد. اما با شروع بحث بر سر کارگران غیر قانونی خارجی، دولت ژاپن ورود کوتاه مدت شهروندان پاکستان ، بنگلادش ، و ایران را متوقف ساخت.
به دنبال سقوط اقتصاد ژاپن در ۱۹۹۰ تعدادی از مسلمانان با ازدواج با زنان این کشور اقامت قانونی گرفتند. گزارش دقیقی از پیوستگی مذهبی افراد خارجی مقیم ژاپن وجود ندارد، اما تعداد تقریبی مسلمانان را ازافرادی که از کشورهای اسلامی آمده اند میتوان تخمین زد. می گویند تعداد مسلمانان درسال ۲۰۰۰ ، ۶۳۵۵۲ نفر بوده . اکنون بسیاری از آنها تشکیل خانواده داده‌اند. آنها با ژاپنی ها زندگی و کار می کنند و فرزندانشان را به مدارس ژاپنی می فرستند. در طول این سال ها زندگی خود را به ساختار زندگی یک مسلمان در آورده اند. مسجد یوکوهاما در بخش یوکوهاما زوزوکی به وسعت ۲۰۰ مترمربع هر جمعه شاهد نمازجماعت حدود ۷۰ نفر از مسلمانان کشورهای افریقایی و آسیایی و جاهای دیگر است. در حال حاضر در ژاپن بین ۳۰ تا ۴۰ مسجد یک طبقه وجود دارد . به این رقم باید حدود ۱۰۰ اتاق آپارتمان و بلکه بیشتر را افزود که به علت نبود امکانات مناسب تر، برای اقامه نماز اختصاص یافته است.
در ناگویا مسلمانان خارجی که شغل اکثر آنان معامله اتوموبیل های دست دوم است با کمک یکدیگر یک ساختمان لباس فروشی را خریداری کرده و آن را به مسجد تبدیل نمودند که در پاییز گذشته افتتاح شد. در محله آیچی (Aichi) با صدای مؤذن بیش از ۳۰۰ نفر برای اقامه نماز به مسجد محله می آیند که بیش از نیمی از آنها از اندونزی هستند و در کارخانه های تولید قطعات یدکی اتوموبیل یا کارخانه های دیگر مشغول به کارند . این کارگران در برنامه سه ساله ای که از اوایل دهه ۱۹۹۰ برای آموزش حدود ۵۰۰۰ متقاضی خارجی تدارک دیده شده شرکت کرده اند. در این دوره ها یک سال دوره آموزشی و دو سال دوره تجربی پیش بینی شده است. اندونزی ها بعد از چینی ها از نظر تعداد دومین کشور شرکت کننده در این دوره ها می باشند.
در ژاپن بر خلاف کشورهای اسلامی کار و نماز به هم نیامیخته اند. از این رو مسلمانان در اقامه نماز در محل کار با مشکلاتی مواجهند. بعضی از مؤمنین شیفت های شب را برای کار بر می‌گزینند تا بتوانند به موقع نماز بخوانند.در مسجد ابینا (ebina) در محله کاناگاوا (kanagava) حدود ده تا از بچه های ده ساله به یادگیری زبان عربی مشغولند. هر روز از ساعت ۴ تا ۸ بعد از ظهر کلاسهای قرآن هم بر پاست که به اصرار پاکستانی ها و بنگلادشی ها دایر شده است. تدریس کلاس ها را والدین خودشان بر عهده دارند. نصر عبدالله از هند که یک فروشگاه خواروبار آسیایی را در بخش شین جو کو (Shinjuku) می چرخاند تصمیم دارد یک مدرسه اسلامی دایر نماید و توضیح می‌دهد که مسلمانان خارجی که در ژاپن زندگی می‌کنند برای آموزش فرزندانشان مشکلات زیادی دارند و حتی در مواردی پدر می‌خواهد فرزندش را برای تعلیم به وطنش بفرستد که معمولا با مخالفت همسر ژاپنی مواجه می‌شود. بعضی ازازدواجها بر سر این مسئله به طلاق می‌انجامد. همسر ژاپنی نصرالله شش فرزندشان را به مدت دو سال به مالزی برد تا از مدارس اسلامی بهره ببرند.در ژاپن حتی یک مدرسه ابتدایی یا متوسطه برای مسلمانان وجود ندارد.
مسجد اتسوکا (otsuka)در بخش توشیما (toshima) مصمم است که خود را به عنوان یک واحد آموزشی به ثبت برساند و یک مدرسه اسلامی دایر نماید اما در حال حاضر تنها فعالیتی که می‌تواند انجام دهد به عنوان مرکز مراقبت های روزانه است که به صورت رسمی هم نیست. در حال حاضر هفت مسجد متعلق به جماعت تبلیغ پاکستان در ژاپن وجود دارد. ارتباط بین مسلمانان خارجی که در ژاپن زندگی می‌کنند با ژاپنی ها خیلی محدود است و بیشتر به محل کار محدود می‌شود. ژاپنی ها در برخورد با مسلمانان آن‌ها را افرادی ثابت قدم می‌یابند که سرنوشت خود را به اراده خدا محول ساخته اند . همین احساس موجب شده است که برخی از ژاپنی ها ایمان بیاورند.اگر چه آمار دقیقی از تعداد مسلمانان در دست نیست، اما مسلمانان کشورهای اندونزی، پاکستان، و بنگلادش با رقمی بین ۷۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ اکثریت آن ها را تشکیل می‌دهند . تخمین زده می‌شود تعداد مسلمانان ژاپنی الاصل تا به هزاران نفر برسد. انجمن مسلمانان ژاپن از ثبت نام هایی که شده تخمین می‌زند که رقمی حدود ۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ مسلمان ژاپنی وجود دارد که بیشترین آن ها را زنانی تشکیل می‌دهند که بعد از ازدواج با پاکستانی ها و بنگلادشی هایی که در دهه ۱۹۸۰ برای کار به ژاپن آمده اند ، به اسلام گرویده اند.با وجود آنکه مسلمانان کثیری در کشورهای آسیایی زندگی می‌کنند ژاپنیها احساس می‌کنند که اسلام از آنها فاصله بسیار دارد. اما ملت ژاپن اهل تسامح است از این رو براحتی و به صورت مسالمت آمیز با گروه های مختلف دینی زندگی کنند. البته هر روز بر تعداد مسلمانان در ژاپن افزوده می شود. آنها به عنوان تاجر، مهندس کامپیوتر، و متخصص به این کشور روی می آورند. ‌‌‌‍‍‍(۲)
همانگونه که ذکر شد اسلام در ژاپن تاریخی نه چندان دیرینه دارد. پیش از بازشدن درهای این کشور در ۱۸۵۳ تنها چند مورد پراکنده ارتباط بین اسلام و ژاپن مشاهده می‌شود، هر چند برخی مسلمانان قرن ها پیش از آن به ناگاساکی (Nagasaki) آمده بودند. اولین مسلمانان عصر حاضر در ژاپن از مالایی هایی بودند که در اواخر قرن نوزده بر روی ناو های انگلیسی و هلندی خدمت می کردند. در اواخر دهه ۱۸۷۰ زندگانی حضرت محمد به زبان ژاپنی ترجمه شد و موجب شد اسلام در ذهن روشنفکران ژاپنی جایگاهی بیابد.ارتباط مهم دیگر در ۱۸۹۰ بود. در این سال حکومت ترک عثمانی به منظور شروع روابط دیپلماتیک و معرفی مسلمانان و ژاپنی ها به یکدیگر و همینطور تکریم دیدارچند سال قبل شاهزاده ژاپنی akihito komatsu از استانبول یک کشتی بزرگ به ژاپن اعزام کرد. این کشتی که ارتوگرول (ertugrul)نامیده می شد در طوفان سواحل واکایاما (wakayama) نابود شد و ۵۴۰ نفر از ۶۰۹ سرنشین آن غرق شدند. اولین ژاپنی که به حج رفت kataro yamaoka بود . او در ۱۹۰۹ به اسلام گروید و بعد از حج نام عمر یامائوکا را برگزید.
Bunpachiro arigaدیگر ژاپنی بود که در همین دوران برای تجارت به هند رفت و متاثر از مسلمانان آنجا مسلمان شد و نام احمد آریگا را انتخاب کرد. مطالعات اخیر نشان می دهد که دو ژاپنی به نام های shotaro noda وtorajiro yamada به منظور ابراز همدردی با درگذشتگان ارتوگرول به ترکیه رفتند . یامادا به اسلام گروید و نام عبدالخلیل را بر خود گذاشت و احتمالا به سفر حج هم رفت.به هرحال زندگی جمعی مسلمانان با ورود چند صد ترکمن، ازبک، تاجیک، قرقیز، قزاق و دیگر مسلمانان ترک و تاتار که از آسیای مرکزی و روسیه در جنگ جهانی اول و در آغاز انقلاب بلشویک ها به ژاپن پناهنده شدند شروع شد. این مسلمانان پناهنده در چند شهر مهم ژاپن اقامت گزیدند و اولین جوامع کوچک مسلمان را تشکیل دادند. تعدادی از ژاپنی ها با ارتباط با این مسلمانان، به اسلام گرویدند.
با تشکیل این جوامع کوچک چند مسجد هم بنا گردید که مهمترین آنها مسجد کب (kobe) بود که در سال ۱۹۳۵ ساخته شد . مسجد دیگر مسجد توکیو بود که در ۱۹۳۸ بنا گردید. (این مسجد در دهه ۱۹۹۰) کاملا بازسازی شد. باید به این نکته توجه کرد که ژاپنی ها در ساخت این مساجد نقشی نداشته اند و تا کنون هیچ ژاپنی امامت مسجدی را بر عهده نداشته است.در جنگ جهانی دوم هم یک حرکت دیگر اسلامی از طریق سازمان ها و مراکز تحقیقاتی در باره جهان اسلام و مسلمانان روی داد. در این دوره در ژاپن بیش از ۱۰۰ کتاب و مجله در باره اسلام منتشر شد. البته این سازمان ها و مراکز تحقیقاتی را مسلمانان اداره نمی‌کردند و هدف آنها هم تبلیغ برای اسلام نبود. هدف آن بود که نظامیان به اطلاعات لازم درباره اسلام و مسلمانان مجهز شوند زیرا در مناطق زیادی در چین و جنوب شرقی آسیا که به تصرف ژاپنی ها در آمده بود جوامع بزرگ مسلمان زندگی می کردند. با پایان یافتن جنگ در ۱۹۴۵ این سازمان ها و مراکز تحقیقاتی هم ناپدید شدند.
ژاپن پیش از جنگ به طرفداری از مسلمانان آسیای مرکزی و متحد آن ها در مقابله با شوروی معروف بود. در آن ایام بعضی از ژاپنی ها که در مراکز جاسوسی کار می‌کردند با مسلمانان در ارتباط بودند. بر اثر این ارتباط برخی به اسلام گرویدند برخی از ژاپنی ها هم به عنوان سرباز به کشورهای جنوب شرقی آسیا از جمله مالزی رفتند و مسلمان شدند. به خلبانان ژاپنی آموزش داده بودند که در صورت دستگیری در سرزمین های اسلامی بگویند لا اله الا الله ، تا در امان باشند. می گویند که خلبانی هم واقعا مورد اصابت قرار گرفت و با ذکر این کلمات الهی از مرگ نجات یافت. تجاوز ژاپنی ها به چین و جنوب شرقی آسیا در جنگ جهانی دوم موجب شد که در ارتباط با مسلمانان قرار گیرند. این ژاپنی ها که به اسلام گرویدند در بازگشت به کشورشان اولین سازمان مسلمانان ژاپن را تحت عنوان ” انجمن مسلمانان ژاپن ” تشکیل دادند. رهبری این تشکیلات را مرحوم صدیق ایمایزومی (Sadiq Imaizumi) به عهده داشت. در زمان افتتاح تعداد مسلمانان به ۶۵ نفر می رسید. این رقم تا زمان درگذشت صدیق یعنی شش سال بعد به دو برابر رسید.دومین رئیس انجمن مرحوم عمر میتا (Mita) بود که نمونه ای از نسل قدیم به شمار می‌آمد. او اسلام را از سرزمین های تحت اشغال امپراطوری ژاپن فراگرفت. وی برای شرکت راه آهن منشو (manshu) که بر قلمرو ژاپنی ها در استان شمال شرقی چین در آن زمان نظارت داشت کار می‌کرد. او از طریق ارتباط با مسلمانان چینی در پکن مسلمان شد. بعد از جنگ و با بازگشت به ژاپن او اولین ژاپنی در دوران بعد از جنگ بود که به حج رفت. ایشان اولین ترجمه قرآن را ازدید یک مسلمان به زبان ژاپنی انجام داد.بنابر این بعد از جنگ جهانی دوم بود که برای اولین بار چیزی به نام جامعه مسلمانان ژاپن به وجود آمد.
در دهه ۱۹۷۰ و به دنبال بحران نفت حرکت دیگر اسلامی در ژاپن به وجود آمد. با ملاحظه ذخایر نفت خاورمیانه و اهمیت اقتصادی آن برای اقتصاد ژاپن، وسایل ارتباط جمعی ژاپن به معرفی جهان اسلام پرداختند. بدین ترتیب بسیاری از ژاپنی ها فرصت یافتند مراسم حج را مشاهده کنند و صدای اذان و صوت قرآن را بشنوند. هزاران نفر به صورت گروهی یا تک تک به اسلام گرویدند. از آنجا که در آمارگیری ژاپن دین افراد پرسیده نمی شود رقم قابل اعتمادی در مورد تعداد مسلمانان وجود ندارد.رقم ۱۰۰۰۰۰ نفر هم برای تعداد مسلمانان ذکر می شود که البته اغراق آمیز به نظر می رسد. تخمین زده می شود تعداد مسلمانان به حدود ۶۰۰۰۰ تا ۷۰۰۰۰ نفر برسد که ۱۰ % آنها را ژاپنی ها و ۹۰% را ساکنین خارجی تشکیل می دهند. در حال حاضر اندونزیایی ها ، بنگلادشی ها، پاکستانی ها و ایرانیان بزرگترین جوامع خارجی مسلمان را تشکیل می دهند. (۳)
مسلمانان ترکیه، مالزی، و چند کشور افریقایی هم بخش دیگری از این جمع را تشکیل می دهند. وجود ملیت های مختلف مسلمانان در جامعه ای که در طول تاریخ به یکدست بودن خود افتخار می کند چشم گیر است.حدود ۸۰% کل جمعیت ۱۲۰ میلیونی ژاپن به بودیسم یا شینتوئیسم اعتقاد دارند. تنها یک میلیون نفر برابر با هفت دهم درصد مسیحی هستند. بسیاری از آن ها از طبقه متوسط و محافل فکری هستند . و حتی وزیر فرهنگ فعلی یک نویسنده مسیحی است. بنابر این نفوذ مسیحیان بسیار بیشتر از قدرت عددی آن هاست. گسترش مسیحیت به دو عامل تاثیر پذیری از غرب و تاریخ طولانی پانصد ساله حضور در این کشورمرتبط است. به هر حال مسیحیت در ژاپن بسیار مورد احترام است حتی در میان غیر پیروان آن.بنا بر تحقیقات انجام شده توسط ماهنامه ای در ژاپن تنها یک نفر از هر چهار نفر ژاپنی واقعا به دینی اعتقاد دارند. فقدان ایمان در جوانان بیست ساله ژاپنی آشکارتر است ونسبت منکران خدا در بین آنان به ۸۵ % می‌رسد.
دانشجویان مسلمان و کارگران مهاجر بخش اعظم مسلمانان ژاپن را تشکیل می‌دهند و این در حالی است که نسبت مسلمانان خود به رقم بسیار کوچک یکی از هر صد هزار نفر می‌رسد. مسلمانان در اطراف شهرهای بزرگی هم چون هیروشیما، کیوتو، ناگویا، ازاکا، و توکیو تمرکز یافته اند.مسلمانان در ژاپن با مشکلاتی از قبیل مسکن، آموزش فرزندان، تغذیه حلال، و ارتباطات روبرویند. به خاطر توزیع ضعیف حتی ترجمه مفاهیم قرآن کریم در دسترس عموم نیست. کتاب های اسلامی در کتابفروشی ها و کتابخانه ها یافت نمی‌شود. چند مقاله و کتاب موجود هم به قیمت های گزاف به فروش می‌رسد.(۴) با توجه به آنکه ژاپنی ها صد در صد با سوادند این فقدان اطلاعات جای تامل دارد.با آنکه بنا بر روایتی در کشور ژاپن ۲۵ مسجد دائمی، حدود ۲۰۰ مسجد موقت و بیش از ۱۰۰ تشکیلات اسلامی وجود دارد ولی هر یک تنها چند عضو فعال دارند. (۵)

منابع :
۱ - گزارش های اداره کل فرهنگی آسیا و اقیانوسیه
۲و۴ - نویسنده: کاواکامی یاسونوری (kawakami yasunoni) نویسنده ارشد آساهی (asahi shimbun ) منبع: asahi shimbun ، ۴ می ۲۰۰۷ و سایت اینترنتی japan focus در تاریخ ۳۰ می ۲۰۰۷
۳- http://en.wikipedia.org/wiki/islam_in_japan
5- http://dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_1…2007/06/25
منبع : مرکز مطالعات فرهنگی بین المللی

Saturday, March 21, 2009

نوروز در توکیو به روایت تصویر








نوروز در توکیو به روایت تصویر

نخستین گفتگوی اسلام شیعی با شینتوئیسم در ژاپن برگزار می‌شود

نخستین گفتگوی اسلام شیعی با شینتوئیسم در ژاپن برگزار می‌شود

17/12/1387

رئیس مرکز گفتگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از برگزاری نخستین گفتگوی بین دینی اسلام شیعی با شینتوئیسم طی روزهای 26 و 27 اسفند ماه در توکیو، ژاپن خبر داد.
دکتر رسول رسولی پور رئیس مرکز گفتگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: این نشست بین هئیتی از مرکز گفتگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با نهاد اصلی شینتوی ژاپن صورت می‌گیرد که از سوی سفارت جمهوری اسلامی ایران در توکیو هماهنگ شده است.

وی افزود: هیئت مرکز گفتگوی ادیان با هدف فتح باب ارتباطات دینی با مکتب شینتو به توکیو اعزام می شود.

دکتر رسولی پور همچنین یادآور شد: این دور از گفتگوها با هدف آشنایی ما با شینتوئیسم و آشنایی متقابل پیروان شینتو و اسلام شیعی صورت می گیرد تا بتوان برای سفر یک گروه از پیروان شینتوی ژاپن به تهران برنامه ریزی کرد.

در گفتگوهایی که طی روزهای 26 و 27 اسفند ماه برگزار می شود موضوعات دو طرف برای دنبال شدن در قالب طرحهای پژوهشی، امضای توافقنامه و تبادل اساتید و دانشجویان شینتو از ژاپن به تهران و قم مورد توجه قرار خواهد گرفت.

رئیس مرکز گفتگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به دو تجربه موفق سریلانکا و تایلند به عنوان فرصتهای خوبی برای ارتباط با بودیسم ابراز امیدواری کرد که این گام در پایان سال بتواند ارتباط مرکز گفتگوی ادیان را با ادیان شرقی بیشتر توسعه دهد.

وی همچنین اضافه کرد: دکتر مهدی مصطفوی رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی طی سفر خود در طول دهه فجر به هندوستان مذاکراتی با مراکز و نهادهای هندو داشته تا پس از سال جدید با آئین هندوئیسم نیز وارد گفتگو شویم. همچنین درنظر داریم برای گفتگو با آئین داوئیسم چین نیز برنامه ریزهایی انجام دهیم.

رسولی پور همچنین اظهار داشت که در اواخر فروردین ماه سال آینده هیئتی از ایران برای گفتگوهای اسلام و مسیحیت به کر.واسی سفر می کند

Wednesday, March 11, 2009

نمایشگاه فرش و فرهنگ ایران در ژاپن


آفتاب: بزرگترین نمایشگاه فرش ایران با نام «نمایشگاه فرش و فرهنگ ایران در ژاپن» در روزهای پایانی امسال در توکیو گشایش می‌یابد.

به گزارش خبرنگار آفتاب از ژاپن، دکتر دارا بهروش رئیس اتحادیه فرش ایران در ژاپن در گفتگوی اختصاصی با آفتاب گفت: «در راستای کوششهای چندین ساله اعضای اتحادیه فرش ایران در ژاپن از زمان بنیادگزاری آن در سال 1369 خورشیدی ما تلاش کردیم تا درباره تبلیغات و برگزاری نمایشگاههای گوناگون در ژاپن، طرح یک نمایشگاه فرهنگی و هنری جالبی تنظیم شده است که در سه روز پایانی اسفند ماه جاری و هم زمان با آغاز سال نو در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در توکیو برگزار خواهد شد. این نمایشگاه طبق برنامه پیش‌بینی شده در ساعت 17 عصر روز چهارشنبه 28 اسفند ماه و با حضور مدعوینی برگزار می‌شود که شامل برخی از مقامات بلندپایه دولتی و پارلمانی و علمی و هنری ژاپن و صاحب‌نظران و دست‌اندرکاران تراز اول ژاپنی در زمینه فرش ایران و نیز مقامات رسمی و بازرگانان ایرانی مقیم ژاپن است. این مراسم با سخنرانی جناب سید عباس عراقچی سفیر کشورمان در ژاپن و نیز دو نفر از ایران‌شناسان ژاپنی صاحب‌نظر در زمینه فرش و یک مقام عالی‌رتبه کشورمان که برای شرکت در این مراسم گشایش این نمایشگاه دعوت شده‌اند».

در این نمایشگاه که بیشتر به جنبه‌های فرهنگی و هنری فرش ایران پرداخته می‌شود، شمار فراوانی از اصیل‌ترین و نفیس‌ترین و زیباترین فرشهای کشورمان به نمایش گذارده می‌شود و به عنوان مکمل نمایشگاه و جلب توجه بیشتر بازدیدکنندگان برنامه‌های دیگری هم چون چیدن سفره زیبای هفت‌سین مطابق رسوم کهن ایران زمین و برنامه‌های زنده موسیقی سنتی ایرانی و یک دار زیبای قالی و بافت فرش ایرانی به صورت زنده اجرا می‌شود. باشد تا بازدیدکنندگان و نیز خیل ژاپنی‌های علاقه‌مند به فرش و موسیقی و در یک کلام فرهنگ زیبای ایرانی، با اصالت فرش ایران و شکوه هنری آن بیشتر آشنا شوند که وام‌دار نقش و نگار طبیعت خدادادی است. کسانی که شاید گوشه‌هایی از این برنامه 3 روزه را از طریق تلویزیون و نیز وب سایتهای اینترنتی تماشا کنند.

در این میان نقش‌ها و رنگ‌آمیزی هر قطعه از فرش ایرانی در برابر دیدگان چنان دلبری می‌کند که دل هر رهگذر را می‌رباید. حال، عاشقی می‌خواهد تا بایستد و از ساز و سوز آتش‌گدازان دل بافنده نترسد که در تار و پود فرش نهان شده است:
در عاشقی گریز نباشد ز سوز و ساز
استاده‌ام چو شمع مترسان ز آتشم

و این چنین می‌شود که ژاپنی‌های ریزبین و ژرف‌نگر اما خاموش، شکیبایی ز کف می‌دهند و از پس پرده فکرت، رشته سخن را به دست می‌گیرند و می‌تازند و بسی جلوه می‌نماید. براستی که کلامشان درباره هنر دیرپای ایرانی بس شنیدنی است و دلنشین. بدین‌سان راز مانای پیوند دیرپای دو کشور ایران و ژاپن فاش می‌شود و همگان از ژرفای این سِر به سَر مُهر آگاه می‌شوند.

اتحادیه فرش ایران در ژاپن این افتخار را دارد تا با هم‌اندیشی و همیاری و همت یکایک اعضای خویش و نیز با پشتیبانی موثر و ارزشمند سفارت جمهوری اسلامی ایران در توکیو،‌ نمایشگاه فرش و فرهنگ ایرانی را با نوآوری‌های ویژه‌ای در پهنه دانش و هنر فرش ایرانی به همگان ارایه دهد.

گفتنی است که در آخرین نشست اعضای اتحادیه فرش ایران در ژاپن همه حاضرین در هر چه با شکوه‌تر برگزار شدن این مراسم هم‌رای شدند و بر چگونگی برگزاری این نمایشگاه بزرگ هنری کشورمان در ژاپن رایزنی کردند